Rogier van der Weyden 1399/1400 – 1464

De kruisafneming

olieverf op paneel (220 × 262 cm) — 1435
Museum Museo del Prado, Madrid

Biografie van Rogier van der Weyden

Bestel een reproductie

Dit werk is gekoppeld aan Johannes 19:38

Scroll s.v.p. omlaag voor meer informatie over het kunstwerk.

Misschien wel het mooiste werk van Rogier van der Weyden is ook het eerste dat met enige zekerheid aan hem kan worden toegeschreven. De Vlaamse meester signeerde zijn werk nooit. Dit altaarstuk werd gemaakt voor de kapel van het Leuvense schuttersgilde, kwam in het bezit van Filips II en hangt nu in het Prado in Madrid.

Centraal staat het levenloze, lijkwitte lichaam van Jezus, dat een welhaast sensuele uitstraling heeft. De intens verdrietige, flauwvallende Maria heeft vrijwel dezelfde houding als haar zoon, maar toch raakt het tafereel niet uit evenwicht: Maria valt naar links, terwijl de gekruisigde naar rechts wordt gedragen, door Jozef van Arimathea (met baard) en Nicodemus (in duur gewaad). Geheel rechts, met decolleté, de zondige Maria Magdalena. Het bovendeel van haar linkerarm vormt een fraaie boog met het lichaam van haar geliefde.

Het lichaam van Jezus is op de verwondingen na smetteloos: de kruisigingswonden in handen en voeten, het bloed op het voorhoofd door de doornenkrans, en de wond in de zij door de prik met een lans van een Romeinse soldaat. De schedel op de voorgrond bevestigt dat het tafereel zich afspeelt op de heuvel Golgotha: de Hoofdschedelplaats. Tussen de oogkassen van de schedel en de ogen van Nicodemus is een denkbeeldige lijn te zien, dwars door het centrum van de afbeelding.

Van der Weyden maakte van de scène op de kale heuvel een intiem tafereel. Op de keper beschouwd staan er wel erg veel mensen in de kleine ruimte, maar zonder dat het storend of onwaarachtig wordt.