De Arenakapel - het Laatste oordeel

detail uit het Laatste oordeel van Giotto Vermoedelijk was dit werk het eerste dat gereed was in de Arenakapel. Het is tien meter hoog en ruim acht meter breed. Storend is het grote venster, boven in het midden, waardoor het lastig werd om het plafond meer bij het werk te betrekken.

Vrees voor de dag des oordeels beheerste in de Middeleeuwen het leven van veel mensen. Men geloofde stellig in het bestaan van een hel, de plek waar de verdoemden terecht zouden komen. Het was dus zaak om tijdens het leven niet te veel te zondigen.

Het fresco kent enkele opmerkelijke details. Bovenin rollen twee engelen de hemel op; zij symboliseren de zon en de maan.

Jezus, de rechter, lijkt in de hemelpoort te zitten; hij wordt omringd door op bazuinen blazende engelen. De twaalf apostelen zitten op een rij aan weerszijden van hem.

Opdrachtgever Enrico Scrovegni is ook te zien, in een scène waarin hij een model van de kapel overhandigt aan Maria. Opvallend is dat zijn hand en die van Maria elkaar bijna raken: het hemelse en het aardse zouden dan fysiek contact maken. Scrovegni wordt geholpen door een priester, waarin ook wel ordeleider Gaudenti wordt gezien. Een grappig detail is de mantel van de priester, die over de rand van het fresco valt. Het is onduidelijk wie Maria flankeren: de ene bron zegt Johannes en een heilige, de andere houdt het op de twee andere Maria's uit de bijbel (M. Magdalena en de zuster van Martha).

Het tafereel speelt zich aan de voet van het kruis, de plek waar het oordeel werd geveld. Ook dat is een aanwijzing dat Scrovegni met zijn kapel zichzelf wilde behoeden voor het lot van zijn vader - een zondaar die ongetwijfeld in de hel was beland.

De hel

verleiding in de helvuurzee sleurt mensen de onderwereld inVanaf de linkervoet van Jezus sleurt een vuurzee allerlei kleine figuren de krochten van de onderwereld in. Daar worden ze 'verwelkomd' door angstaanjagende creaturen. Giotto was een tijdgenoot van de schrijver Dante, en de twee hebben elkaar goed gekend. het is dan ook niet verrassend dat Giotto's uitbeelding van de hel aardig overeenkomt met de beschrijving van Dante in diens Inferno.