Han van Meegeren

1889 - 1947

Nederlands schilder en meestervervalser.
Tijdens zijn jeugd bleek hij talent te hebben voor tekenen en schilderen, en in 1913 vestigde hij zich als kunstschilder in Den Haag. In dat beroep was Van Meegeren niet zonder succes: hij kreeg veel opdrachten voor portretten en enkele van zijn tekeningen kwamen in menig Nederlandse huiskamer te hangen.

Zijn eerste vervalsingen dateren uit 1923: twee portretten in de stijl van Frans Hals. Vermoedelijk was financieel gewin een belangrijke drijfveer voor Van Meegeren: Hals stond in die tijd in de belangstelling. Gebruik van te moderne materialen leidde er al snel toe dat de werken als namaak werden gezien. De identiteit van de schilder werd toen echter niet bekend.

In publicaties gaf Van Meegeren te kennen een voorkeur te hebben voor traditionele, figuratieve kunst, en zette hij zich af tegen de 'modernen'. Waarschijnlijk droeg het daarop ontstane conflict met een deel van de Haagse kunstwereld ertoe bij dat de schilder in 1932 met zijn toenmalige vrouw naar Zuid-Frankrijk vertrok. Daar vervaardigde hij onder meer zijn bekendste vervalsing, een aan Vermeer toegeschreven versie van de EmmaĆ¼sgangers. De verkoop van deze en andere vervalsingen leverden miljoenen guldens op.

In 1939 keerde Van Meegeren terug naar Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog onderhield hij zijn contacten met kunsthandelaars; de handel ging gewoon door. In 1943 werd een vervalsing verkocht aan Hermann Goering. Na de oorlog voerde het onderzoek naar die verkoop - van "Nederlands cultuurbezit", en dus illegaal - uiteindelijk naar Van Meegeren. Hij besloot toen maar bekend te maken dat hij het betreffende werk en vele andere zelf had geschilderd. Als bewijs leverde hij in de politiecel een nieuwe nep-Vermeer af.

Van Meegeren werd in november 1947 tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld. Vlak daarna overleed hij, in gevangenschap.

Geraadpleegde literatuur: Biografisch woordenboek van Nederland (maart 2006).

werk van Han van Meegeren   |   bestel een reproductie