Onthoofdingen in de bijbel

Het ging er niet altijd zachtzinnig aan toe in de bijbel, zo getuige onderstaand rijtje gruwelen. Diverse beroemde kunstenaars hebben zich door de bloedige taferelen laten inspireren.

schilderij van Rembrandt: de engel grijpt inAartsvader Abraham werd nog net op tijd tegengehouden, anders was zijn zoon Izaak het eerste onthoofde slachtoffer geworden in het Oude Testament. Het woord slachtoffer is hier zeer op zijn plaats: Abraham wilde immers een offer brengen aan God omdat deze hem dat had opgedragen, om God te overtuigen van zijn trouw. Op het laatste moment laat God een engel dit onheil verhinderen. In plaats van zijn zoon slachtte Abraham toen een ram. Het verhaal staat in Genesis 22.
Moslims herdenken deze 'beproeving van Abraham' jaarlijks door tijdens het Offerfeest een schaap te (laten) slachten. Abraham wordt in het Arabisch Ibrahim genoemd, en in plaats van Izaak is het in de Koran de oudste zoon Ismaïl die bijna geofferd wordt.
Behalve Rembrandt maakte ook Caravaggio een schilderij over deze episode.

schilderij van Rubens: David doodt GoliathDavid is vooral bekend vanwege de slinger waarmee hij de Filistijnse reus Goliath doodde. De Filistijnen raakten hierdoor zo in paniek dat ze gemakkelijk verdreven konden worden door de Israëlieten en de Judeeërs. Het vervolg wordt wel eens verzwegen: David nam het zwaard van Goliath en onthoofdde hem. Het hoofd nam hij mee en toonde hij aan koning Saul. Zo gaat het verhaal in 1 Samuël 17.
Behalve Rubens maakte ook Caravaggio een schilderij over deze episode, zelfs meer dan een.

illuminatie van de Azor meesters: het hoofd gaat in de zakDavid is de onbetwiste mannelijke held van het Oude Testament. Hij had een vrouwelijke evenknie in Judith, de schone weduwe uit het door de Assyrische krijgsheer Holofernes belegerde Bethulië. Haar verhaal wordt verteld in het apocriefe boek Judith. Met een list slaagde ze erin om in Holofernes' tent te komen, alwaar zij genadeloos toesloeg. Terug in haar stad verklaarde ze dat God haar geholpen had bij het volbrengen van haar missie.
Ook het moment suprème van dit verhaal is uitgebeeld door Caravaggio...

schilderij van Caravaggio waarop een beul Johannes de Doper onthoofdt.In het Nieuwe Testament is het slachtoffer in tegenstelling tot in de oudere boeken geen vijand, maar zijn de rollen omgedraaid. Johannes de Doper, boeteprofeet en voorloper van Jezus, werd vastgezet door Herodes Antipas, de viervorst van dienst in die dagen. Johannes had zich kritisch uitgelaten over het huwelijk van Herodes met Herodias, die namelijk al getrouwd was, met een broer van Herodes. Herodes kon het niet over zijn hart krijgen Johannes te doden: hij wist dat het volk hem als een profeet beschouwde, en was zelf ook onder de indruk van hetgeen Johannes te vertellen had. Maar op zijn verjaardagsfeest liet Herodes zich het hoofd op hol brengen door de fraai dansende dochter van Herodias, Salomé. De koning vroeg welke gunst hij haar kon verlenen. Zij vroeg en kreeg het hoofd van Johannes.
Het verhaal wordt verteld in Marcus 6 en Mattheüs 14. Salomé wordt niet met name genoemd, maar uit historische werken wordt opgemaakt dat dat de naam moet zijn geweest van de dochter van Herodias.
Caravaggio schilderde de onthoofding van De Doper tweemaal, hier en hier.