Jan Vermeer 1632 – 1675

Allegorie op het geloof

olieverf op doek (114 × 89 cm) — ca. 1670-1672
Museum Metropolitan Museum of Art, New York

Biografie van Jan Vermeer

Bestel een reproductie

Scroll s.v.p. omlaag voor meer informatie over het kunstwerk.

Een van de laatste werken van Johannes Vermeer. Het toont een vrouw die zo te zien een intens religieuze beleving ondergaat.

Het is een werk vol symboliek. Vermeer putte daarvoor waarschijnlijk uit het boek Iconologia van de Italiaan Cesare Ripa. De vrouw symboliseert het geloof. Het wit van haar jurk staat voor zuiverheid, het blauw voor de hemelse lucht. De hand op haar borst geeft aan dat het geloof in het hart huist. Ze heeft de wereld letterlijk onder haar voeten.

Het lijkt alsof de vrouw kijkt naar de glazen bol die aan het plafond hangt. Het is onduidelijk waar die bol voor staat. Sommigen zeggen dat met de bol het verstand wordt uitgebeeld, dat zowel kan reflecteren als van alles bevatten.

Op de voorgrond ligt een slang die verpletterd is door een zware steen: Christus die Satan vermorzelt. Even verderop ligt een appel, het symbool van de oerzonde.

De vrouw zit op een verhoging, met een crucifix en een standaard met misboek (of bijbel) en wijnkelk. Het schilderij op de achtergrond is een vereenvoudigde replica van de Kruisiging van Jacob Jordaens.

De ruimte zou heel goed een schuilkerk kunnen zijn, een geïmproviseerde kerk voor katholieken.