Anonymus

Christus verjaagt de geldwisselaars uit de tempel

olieverf en tempera op paneel (102 × 155 cm) — na 1569
Museum Statens Museum for Kunst, Kopenhagen

Bestel een reproductie

Dit werk is gekoppeld aan Lukas 19:45

Aangekomen in Jeruzalem treft Jezus in de tempel allerlei lieden die daar niet horen: handelaren en geldwisselaars. Met een zweep verdrijft hij ze uit het Godshuis; ze nemen hun tafels netjes mee. Vanuit het binnenste van de tempel kijken Aäron en Mozes toe, als symbolen voor de ark des verbonds, de heilige kist waarin de stenen platen met de tien geboden bewaard werden.

Afgaand op dit schilderij werd er in de tempel ook in vee gehandeld, zelfs in (niet-koosjere) varkens. Het evangelie van Lukas noemt alleen duiven.

Voor de ingang van de tempel zitten allerlei bedelaars. Een man zonder voeten kruipt weg.

Links is vermoedelijk een kwakzalver aan het werk. Onder het publiek steekt iemand een hand in de geldbuidel van een ander.

Het werk werd vanaf de jaren 1930 toegeschreven aan Pieter Bruegel de Oude. De compositie van de groepjes wijst echter eerder op Jeroen Bosch. Maar onderzoek in de 21ste eeuw naar de ouderdom van het paneel wees uit dat het jonger is dan beide meesters. Het wordt zodoende nu toegeschreven aan een "onbekende kunstenaar uit de Nederlanden in de stijl van Hieronymus Bosch (1450-1516) en Pieter Bruegel de Oude (1526/30-1569)".

Er bestaan drie schilderijen die sterke gelijkenis tonen met dit paneel: in Glasgow, Tallinn en een privécollectie.