Rogier van der Weyden 1399/1400 – 1464

De kruisiging (Escorial)

olieverf op paneel (325 × 192 cm) — ca. 1455
Museum Abdij van El Escorial, San Lorenzo de El Escorial

Biografie van Rogier van der Weyden

Bestel een reproductie

Dit werk is gekoppeld aan Johannes 19:25

Scroll s.v.p. omlaag voor meer informatie over het kunstwerk.

Dit monumentale paneel van Rogier van der Weyden verkeert in een niet al te beste conditie. Daar zijn een aantal oorzaken voor aan te wijzen.

Ten eerste was het paneel zelf al bij de vervaardiging niet goed: de voegen van de dertien planken zijn slecht afgewerkt. Daardoor zijn op die voegen scheuren ontstaan, duidelijk zichtbaar bijvoorbeeld boven Jezus' knieën.

Ten tweede is het werk beschadigd tijdens een brand in het Escorial in 1671. Vooral de donkere delen hebben daaronder geleden.

Daaroverheen komt nog eens een slechte restauratie, uitgevoerd rond 1700. Gelukkig kon het meeste van de prutswerk later weer verwijderd worden.

Van der Weyden schilderde dit paneel uit eigen beweging en schonk het aan het karthuizerklooster van Scheut, een plaatsje niet ver van zijn woonplaats Brussel. De monniken verkochten het in 1555 aan Filips II van Spanje, die het in het Escorial hing.

In het bewaarde oeuvre van Van der Weyden is dit het enige werk met levensgrote figuren. Kijkers waren getroffen door de dieptewerking. In het klooster leek het nog meer alsof er echt een nis is, doordat het achter een gordijn hing.

Johannes en Maria zijn gehuld in grijs-witte gewaden. Dat geeft een rustig beeld in het emotionele tafereel. Bovendien is dat de kleur van de kleding van karthuizer monniken.