Rogier van der Weyden 1399/1400 – 1464

Het laatste oordeel

olieverf op paneel (215 × 560 cm) — 1443-1451
Museum Musée de l'Hôtel-Dieu, Beaune

Biografie van Rogier van der Weyden

Bestel een reproductie

Dit werk is gekoppeld aan Openbaring 20:11

Dit is de voorkant van het veelluik dat Van der Weyden maakte voor een ziekenhuis in Beaune. (Achterzijde) Het immense werk bevindt zich nog altijd in hetzelfde gebouw.

Opdrachtgever was Nicolas Rolin, de rijke en machtige kanselier van Filips de Goede, de hertog van Bourgondië. Rolin en zijn derde vrouw Guigone de Salins stichtten in 1443 de Hospices de Beaune, een ziekenhuis voor armen. Om de zieken eraan te herinneren dat voor herstel van het lichaam een gezonde en zuivere geest noodzakelijk was, leek het ze blijkbaar raadzaam om in de ziekenzaal een schilderij met het Laatste Oordeel op te hangen. Dat liet zien dat het verstandig is om met een zuiver geweten voorbereid te zijn op de Dag des Oordeels.

In de onderste laag staan de doden op uit hun graf. Hun zielen worden gewogen door de aartsengel Michaël. Boven de aarde hangt de hemel, met een gouden achtergrond.

In het middenpaneel zien we zittend Christus en staand Michaël. Op de eerste ring om hen heen zitten links Maria en rechts Johannes de Doper (herkenbaar aan zijn kamelenharen kleding).

Op de tweede rij zitten de twaalf apostels, met achter hen een paus, een koning, een monnik en rechts drie vrouwen.

De buitenste panelen tonen de plekken waar men na het oordeel terecht kon komen: het paradijs en de hel.

De engelen op de bovenste zijpanelen tonen symbolen uit de passie van Jezus: het kruis, de doornenkroon, de stok met de spons met zure wijn, de lans die in zijn zij werd gestoken, en de zuil waaraan hij gegeseld werd.