Rafaël 1483 – 1520

Madonna met de putter

olieverf op paneel (107 × 77 cm) — 1505-1506
Museum Galleria degli Uffizi, Florence

Biografie van Rafaël

Bestel een reproductie

Scroll s.v.p. omlaag voor meer informatie over het kunstwerk.

Jezus aait hier de putter in de handen van zijn achterneef Johannes de Doper. Maria kijkt even op uit haar boek.

In enkele andere Madonna's van Rafaël spelen de jongetjes met een klein kruis - een duidelijke verwijzing naar Jezus' latere kruisiging. Hier is de putter die verwijzing: die schuwe vinkachtige vogel eet graag de zaadjes van de distel, een doornige plant waar je best een doornenkroon van zou kunnen maken. De putter wordt ook wel distelvink genoemd.

Volgens Hall's Iconografisch handboek was de putter in de middeleeuwen vanwege zijn kleurrijke verenkleed een populaire kooivogel voor kinderen. De vogel zou zijn rode gezicht te danken hebben aan de druppel bloed die tijdens Jezus' kruisweg op zijn kop viel toen hij een doorn uit Jezus' voorhoofd trok.

De Italiaanse titel is Madonna del cardellino. Het werk was een cadeau van Rafaël voor zijn vriend Lorenzo Nasi. In 1548 raakte het zwaar beschadigd bij een aardbeving. Het werd snel hersteld, zij het provisorisch. Tussen 1998 en 2008 werd het tot de huidige staat gerestaureerd.