Hugo van der Goes ca. 1440 – 1482

Aanbidding der wijzen

olieverf op paneel (150 × 247 cm) — ca. 1470/75
Museum Gemäldegalerie der Staatlichen Museen, Berlijn

Biografie van Hugo van der Goes

Bestel een reproductie

Dit werk is gekoppeld aan Mattheüs 2:11

Dit is het middendeel van een altaarstuk waarvan de zijpanelen verloren zijn gegaan. Van dit paneel zijn enkele stroken verwijderd, waar oorspronkelijk engelen waren afgebeeld. Het werk wordt ook wel het Monforte-altaarstuk genoemd, omdat het zich jarenlang bevond in een klooster in de noordwest-Spaanse plaats Monforte de Lemos.

Het paneel wordt beschouwd als een hoogtepunt uit het werk van de nog jonge Hugo van der Goes, vooral vanwege de knappe compositie en de mooi uitgewerkte gezichten.

Op de voorgrond, van links naar rechts: Jozef, Maria met kind, en de drie wijzen met enkele bedienden. De drie wijzen worden vaak gekoppeld aan een werelddeel. De knielende, kalende man staat voor Europa; de man met baard en tulband vertegenwoordigt Azië; de donkere man beeldt Afrika uit. Amerika was in die tijd nog niet bekend in Vlaanderen.

Door de hoofdfiguren in een kleine ruimte binnen de ruïne te plaatsen, wordt een intieme sfeer geschapen. Tegelijk kunnen omstanders zonder veel moeite toekijken, waardoor het belang van het moment als presentatie van Jezus aan de wereld versterkt wordt.